Το Νεφρικό Καρκίνωμα (ΝΚ) είναι ένας όγκος οποίος δημιουργείται από τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό των κυττάρων συγκεκριμένων περιοχών του νεφρού. Είναι το τρίτο σε συχνότητα νεόπλασμα του ουροποιογεννητικού συστήματος στον άνδρα (προηγείται το καρκίνωμα του προστάτη και της ουροδόχου κύστης) αλλά είναι το πιο απαιτητικό στη θεραπεία . Η επιβίωση όταν ο όγκος είναι περιορισμένος εντός του νεφρού είναι 60-70% για μια 5ετία, αλλά αυτά το ποσοστό πέφτει δραματικά με την παρουσία μεταστάσεων.
Το ΝΚ είναι γνωστό για τους πολλαπλούς και πολλές φορές « παράξενους» τρόπους παρουσίασης . Η κλασσική τριάδα των συμπτωμάτων και σημείων είναι α) η αιματουρία) β) πόνος στην οσφυϊκή περιοχή, και γ) ψηλαφητή κοιλιακή μάζα. Παρόλο που αυτός ο κλασσικός τρόπος παρουσίασης ήταν συχνός μέχρι πριν από δυο η τρεις δεκαετίες, έχει πάψει να είναι ο κανόνας στην εποχή μας. Στις μέρες μας αυτός ο συνδυασμός εμφανίζεται μόνο στο 10-15% των περιπτώσεων και όταν εμφανίζεται συνήθως είναι ένδειξη προχωρημένης νόσου. Στις ημέρες μας με την εξάπλωση της προληπτικής ιατρικής με την συχνότερη επίσκεψη των ασθενών στον Ουρολόγο και με την συχνότερη χρησιμοποίηση απεικονιστικών μεθόδων όπως ο υπέρηχος (υπάρχει πλέον σχεδόν σε όλα τα ιατρεία των Ουρολόγων) και η αξονική τομογραφία, Οι πιο πολλοί όγκοι του νεφρού διαγιγνώσκονται στο ασυμπτωματικό στάδιο .
Τα συμπτώματα και σημεία του ΝΚ είναι η αιματουρία (60%), πόνος στην οσφυϊκή περιοχή (40%), ψηλαφητή κοιλιακή μάζα (25%), αίσθημα κακουχίας ή κόπωσης, απώλεια βάρους, ανορεξία, πτώση ή άνοδος του αιματοκρίτη, παθολογικά κατάγματα οστών, δυσκοιλιότητα, υπέρταση, άνοδος του ασβεστίου του αίματος, δυσλειτουργία του ήπατος, υπερτρίχωση (στις γυναίκες), πυρετός, νυχτερινοί ιδρώτες, ανωμαλίες οράσεως, κιρσοκήλη, οιδήματα κάτω άκρων. Είναι προφανές ότι τα πιθανά συμπτώματα και τα σημεία είναι πολλά και ο αναγνώστης δεν πρέπει να πανικοβληθεί αν έχει κάποιο από όλα αυτά, γιατί αυτά εμφανίζονται κυρίως σε καλοήθεις παθήσεις και δεν σημαίνουν οπωσδήποτε την ύπαρξη ΝΚ.
Το ΝΚ έχει πολλούς υπότυπους με αποτέλεσμα να επηρεάζεται από αυτές και το αποτέλεσμα της θεραπείας . Υπάρχουν υπότυποι που είναι περισσότερο « επιθετικοί » βιολογικά και άλλοι που είναι πιο «ήπιοι». Η παράθεση αυτών των υπότυπων και των χαρακτηριστικών τους ξεφεύγει από το αντικείμενο αυτής της ιστοσελίδας και είναι αντικείμενο του ειδικού Χειρουργού Ουρολόγου.
Η συχνότητα του ΝΚ βαίνει αυξανομένη τις τελευταίες δεκαετίες για άγνωστους προς το παρόν λόγους.
Παράγοντες κίνδυνου για την ανάπτυξη ΝΚ είναι κυρίως το κάπνισμα, και η παχυσαρκία .Η υπέρταση και το οικογενειακό ιστορικό για ΝΚ, η επαγγελματική έκθεση σε κάδμιο (κατασκευή μπαταριών, βυρσοδεψεία), ασθενείς στην αιμοκάθαρση λόγω πολυκυστικών νόσων του νεφρού, ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία, η υστερεκτομή, και κάποιες σπάνιες κληρονομικές νόσοι, είναι κάποιοι προδιαθεσικοί παράγοντες
Η διάγνωση του ΝΚ γίνεται στην εποχή μας σπανιότερα με τα συμπτώματα αλλά κυρίως με την βοήθεια του υπερηχογραφικού έλεγχου, της αξονικής και της μαγνητικής τομογραφίας. Πρέπει εδώ να αναφέρουμε ότι η διαδερμική ή ανοιχτή βιοψία δεν συνιστάται στη προεγχειρητική διάγνωση του ΝΚ και αυτό γιατί υπάρχει αυξημένος κίνδυνος διασποράς του όγκου και γιατί τα αποτελέσματα τις ιστολογικής εξέτασης με αυτή τη μέθοδο δεν είναι πάντα αξιόπιστα.
Η χημειοθεραπεία και η ακτινοβολία δεν είναι αποτελεσματικές στον καρκίνο υο νεφρού. Τα τελευταία χρόνια η ανοσοθεραπεία καθώς και η θεραπεία με παράγοντες που στοχεύουν σε ειδικές ουσίες του καρκινικού κύτταρου του νεφρού έχουν δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα τόσο σε υποτροπές μετά από χειρουργική θεραπεία όσο και σε περιπτώσεις μεταστατικής νόσου του νεφρού.
Η πιο αποτελεσματική θεραπεία του ΝΚ είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου η οποία γίνεται είτε με αφαίρεση όλου του νεφρού (Λαπαροσκοπική ριζική νεφρεκτομή ή Ρομποτική ριζική νεφρεκτομή ), είτε με μερική εκτομή τμήματος του νεφρού με τον όγκο (Λαπαροσκοπική Μερική Νεφρεκτομή ή Ρομποτική Μερική Νεφρεκτομή), για κάποιες περιπτώσεις η θεραπεία όγκων νεφρού με ραδιοσυχνότητες μπορεί να δώσει τη λύση.
Κων/νος Καλύβας FEBU MSc
Χειρουργός Ουρολόγος